ROAS (Reklam Harcaması Getirisi), Başabaş ROAS ve Net Reklam Kârlılığı Hesaplama Rehberi
ROAS ve reklam kârlılığı hesaplayıcı; Google Ads, Meta Ads (Instagram / Facebook), TikTok Ads ve pazaryeri sponsorlu ürün reklamlarına harcanan bütçenin karşılığında üretilen ciroyu, ürün tedarik/üretim maliyetini (COGS), kargo ve ödeme komisyonlarını analiz ederek; kampanyanın Gerçek ROAS (Return on Ad Spend) çarpanını, ROI (Yatırım Getirisi) yüzdesini, reklamdan zarar etmemek için ulaşılması gereken Başabaş ROAS (Break-Even ROAS) eşiğini ve cebinize kalan Net Kârı hesaplayan performans pazarlama aracıdır.
Performans Pazarlamasında ROAS, Başabaş ROAS ve ROI Formülleri
Dijital reklam panellerinde (Meta Business Suite veya Google Ads) gördüğünüz yüksek ROAS rakamı her zaman para kazandığınız anlamına gelmez; çünkü reklam paneli ürününüzün maliyetini ve kargo giderinizi bilmez:
- 1. Standart ROAS (Return on Ad Spend) Formülü:
ROAS = Reklamdan Elde Edilen Ciro (TL) / Toplam Reklam Harcaması (TL)
Örnek: 10.000 TL reklam harcayıp 45.000 TL satış yaptıysanız ROAS değeriniz 4,5x (veya %450)'dir (Harcanan her 1 TL reklam, 4,50 TL ciro getirmiştir). - 2. Hayati Metrik — Başabaş ROAS (Break-Even ROAS) Formülü:
Ürününüzün reklam öncesi brüt kâr marjı (Satış Fiyatı - Ürün Maliyeti - Kargo - POS/Pazaryeri Komisyonu) biliniyorsa, reklamdan 0 TL kâr/zarar ettiğiniz sınır ROAS şöyle bulunur:
Başabaş ROAS = 1 / Reklam Öncesi Brüt Kâr Marjı (%)
Örnek: Ürününüzün tüm kesintiler sonrası brüt kâr marjı %25 (0,25) ise Başabaş ROAS =1 / 0,25 = 4,00x'tir! Yani bu üründe 3,5x ROAS aldığınızda panelde satış görünür ama gerçekte her siparişte cebinizden para kaybedersiniz! - 3. Gerçek Net Kâr ve ACOS (Advertising Cost of Sales):
ACOS (%) = (Reklam Harcaması / Reklam Cirosu) × 100 = 100 / ROAS
Net Kâr (TL) = Toplam Ciro - (Toplam Ürün Maliyeti + Kargo/Komisyon + Reklam Harcaması)
Brüt Kâr Marjına Göre Başabaş ROAS ve Hedef ROAS Referans Tablosu
Sektörünüze ve ürününüzün birim kâr marjına göre reklam kampanyalarınızın kârlı (yeşil) veya zararlı (kırmızı) olduğunu gösteren karar tablosu aşağıdadır:
| Reklam Öncesi Brüt Kâr Marjı | Sektör / İş Modeli Örneği | Başabaş ROAS (Sıfır Kâr Noktası) | Maksimum ACOS Sınırı | Sağlıklı Büyüme İçin Hedef ROAS |
|---|---|---|---|---|
| %15 Marj | Elektronik, Beyaz Eşya, Düşük Marjlı Al-Sat | 6,67x ROAS | %15,0 ACOS | 9,0x – 12,0x ROAS |
| %25 Marj | Standart Pazaryeri Mağazası, Market/Gıda | 4,00x ROAS | %25,0 ACOS | 5,5x – 7,0x ROAS |
| %40 Marj | Butik Giyim, Ayakkabı, Ev Tekstili, Dekorasyon | 2,50x ROAS | %40,0 ACOS | 3,5x – 5,0x ROAS |
| %60 Marj | Kendi Üretimi Kozmetik, Takviye Gıda, Takı | 1,67x ROAS | %60,0 ACOS | 2,5x – 3,5x ROAS |
| %80 Marj | Dijital Ürün, Online Eğitim, SaaS Yazılım | 1,25x ROAS | %80,0 ACOS | 1,8x – 2,5x ROAS |
Somut Örnek Hesaplama Senaryosu (Meta Ads Kampanya Analizi)
Senaryo: Bir kozmetik markası kendi web sitesinde 800 TL'ye sattığı serum için aylık 50.000 TL Instagram (Meta) reklamı harcamıştır. Ürünün üretim + kutu + kargo + sanal POS maliyeti birim başına 320 TL'dir. Kampanya sonucunda 250 adet sipariş (Toplam Ciro: 250 × 800 = 200.000 TL) gelmiştir.
- Adım 1 (Gerçekleşen ROAS ve CPA):
ROAS = 200.000 / 50.000 = 4,00x (%400). Sipariş başına reklam maliyeti (CPA) =50.000 / 250 = 200 TL/sipariş. - Adım 2 (Birim Kâr Marjı ve Başabaş ROAS): Reklam öncesi birim kâr =
800 - 320 = 480 TL(Brüt Marj:480 / 800 = %60). Başabaş ROAS =1 / 0,60 = 1,67x. - Adım 3 (Cebe Kalan Net Kâr): 250 siparişin brüt kârı
250 × 480 = 120.000 TL'dir. Bundan 50.000 TL reklam faturası düşüldüğünde işletmeye net 70.000 TL kâr kalmıştır (Birim başına 480 TL brüt kârın 200 TL'si reklama gitmiş, 280 TL'si net kalmıştır).
Sık Yapılan Hatalar ve Dijital Pazarlama Uzman İpuçları
- Reklam Vergilerini (KDV + Stopaj) Bütçeye Dahil Etmemek: Meta ve Google reklamlarında kartınızdan çekilen tutarın üzerine %20 KDV ve yurt dışı dijital reklam ödemelerinde %15 Reklam Stopajı (Muhtasar) biner. ROAS hesaplarken sadece paneldeki ham harcamayı değil, faturanın toplam nakit çıkışını baz almalısınız.
- MER (Marketing Efficiency Ratio / Blended ROAS): iOS gizlilik kısıtlamaları ve çerez engelleri nedeniyle Meta ve Google bazen aynı satışı ikisi de kendisi yapmış gibi (çift) raporlar. Ay sonunda
Toplam Mağaza Cirosu / Toplam Tüm Reklam Giderleriformülüyle Blended ROAS (MER) kontrolü yapmak en gerçekçi finansal denetimdir.