CSV, JSON, XML ve SQL INSERT Çoklu Veri Dönüştürücü Rehberi
Kurumsal yazılım entegrasyonlarında, e-ticaret pazaryeri ürün aktarımlarında (Trendyol, Hepsiburada, Amazon XML/CSV beslemeleri), veri analitiği çalışmalarında ve veritabanı taşıma (Migration) süreçlerinde aynı veri kümesinin farklı sistemler arasında farklı formatlara dönüştürülmesi gerekir. İlişkisel tablolar ve Excel CSV (Comma-Separated Values - RFC 4180) formatını, modern REST API'ler ve NoSQL sistemler JSON (RFC 8259) formatını, kurumsal SOAP servisleri ve e-Fatura (UBL-TR) altyapıları XML (W3C Extensible Markup Language) formatını, ilişkisel veritabanları ise SQL INSERT INTO sorgu formatını kullanır.
Veri Yapıları Arasındaki Eşleme (Schema Mapping) Mimarisi
İki boyutlu bir tablo (CSV) ile hiyerarşik ağaç yapıları (JSON ve XML) arasında kayıpsız dönüşüm sağlamak için kullanılan algoritmik eşleme kuralları şunlardır:
- CSV Başlık Satırı (Header Row) → Nesne Anahtarları: CSV dosyasının 1. satırındaki sütun isimleri (
id, urun_adi, fiyat), JSON nesnelerinin özellik anahtarlarına ("id", "urun_adi", "fiyat"), XML'in alt etiketlerine (<id>...</id>) ve SQL sorgusunun sütun listesine dönüştürülür. - RFC 4180 Tırnak İçi Ayraç Ayrıştırması: CSV hücresinin içinde virgül veya satır sonu geçtiğinde hücre çift tırnak içine alınır (Örn:
101,"Kablosuz Mouse, Siyah",450). Basit birsplit(',')bu hücreyi ikiye bölerken, durum makinesi (State Machine) tabanlı CSV ayrıştırıcımız tırnak içi virgülleri korur. - Otomatik Veri Tipi Çıkarımı (Type Inference): CSV'de tüm veriler metin olsa da JSON ve SQL'e çevrilirken
450veya19.99gibi sayısal değerler iletrue/falsedeğerleri tırnaksız gerçek tiplerine dönüştürülebilir.
CSV, JSON, XML ve SQL Formatlarının Yapısal Karşılaştırma Tablosu
Aynı veri kaydının dört temel veri değişim standardındaki sözdizimi temsili ve teknik avantajları aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır:
| Veri Formatı | Örnek Kod Temsili | Dosya Boyutu | Temel Kullanım Alanı |
|---|---|---|---|
| CSV (RFC 4180) | id,ad,aktif\n1,Kalem,true |
En Küçük (%100) | Excel, Google Sheets, büyük veri (Big Data) dışa aktarımı. |
| JSON (RFC 8259) | [{"id":1,"ad":"Kalem","aktif":true}] |
Orta (~%140) | REST API, JavaScript/Frontend, MongoDB, mobil uygulamalar. |
| XML (W3C) | <row><id>1</id><ad>Kalem</ad></row> |
En Büyük (~%220) | E-ticaret ürün XML bayiliği, SOAP web servisleri, GİB e-Fatura. |
| SQL INSERT | INSERT INTO tablo (id,ad) VALUES (1,'Kalem'); |
Orta (~%160) | MySQL, PostgreSQL ve MSSQL veritabanlarına doğrudan veri yükleme. |
Somut Örnek Uygulama Senaryosu (Excel CSV'den E-Ticaret XML ve SQL'e)
Bir e-ticaret yöneticisinin tedarikçiden aldığı 1.000 satırlık CSV fiyat listesini hem kendi MySQL veritabanına yüklemek hem de pazaryerlerine XML olarak sunmak istediğini varsayalım:
- 1. Adım: CSV verisi giriş alanına yapıştırılır; ayraç (virgül veya noktalı virgül) otomatik tespit edilir.
- 2. Adım (SQL Çıktısı): Hedef olarak SQL INSERT seçildiğinde tüm tek tırnaklar güvenli şekilde kaçırılarak (
'Ahmet\'in') çalıştırmaya hazırINSERT INTO records (...) VALUES ...betiği üretilir. - 3. Adım (XML / JSON Çıktısı): Hedef olarak XML veya JSON seçildiğinde Türkçe karakterler bozulmadan standart UTF-8 hiyerarşik çıktı indirilir.
Sık Yapılan Hatalar ve Uzman İpuçları
- XML Etiket İsimlendirme Kuralı: CSV sütun başlığında boşluk veya Türkçe karakter varsa (Örn:
Ürün Fiyatı (TL)), JSON bunu anahtar olarak kabul eder ancak XML standardında etiket adları boşluk ve parantez içeremez. Dönüştürücümüz XML üretirken geçersiz sütun adlarını otomatik olarak<urun_fiyati_tl>şeklinde güvenli etikete normalize eder.