Kamera (CCTV / IP NVR) Disk Kapasitesi, Bitrate ve Kayıt Süresi Hesaplama Rehberi
Kamera disk ve kayıt süresi hesaplayıcı, güvenlik kamerası (IP NVR veya AHD/TVI DVR) projelerinde kamera adedi, görüntü çözünürlüğü (Megapiksel), saniyedeki kare hızı (FPS), video sıkıştırma algoritması (H.264, H.265, H.265+ / Ultra 265) ve günlük kayıt saatine göre gereken sabit disk (HDD) depolama alanını (Terabyte - TB) ve toplam ağ bant genişliğini (Mbps) hesaplayan elektronik güvenlik mühendisliği aracıdır.
CCTV Depolama Alanı (TB) ve Bant Genişliği (Bitrate) Formülü
Güvenlik kameraları veriyi kilobit/saniye (Kbps) veya Megabit/saniye (Mbps) cinsinden üretirken, sabit diskler veriyi Byte (1 Byte = 8 bit) olarak depolar. 24 saat (86.400 saniye) kesintisiz kayıt yapan bir sistemin matematiksel depolama denklemi şöyledir:
- 1. Tek Kameranın Günlük Veri Üretimi (GB/Gün):
Günlük Veri (GB) = [Kamera Bitrate (Kbps) × 86.400 sn × Aktif Kayıt Oranı (%)] / (8 × 1.024 × 1.024)
Pratik mühendislik sabitimiz: 1 Mbps (1.024 Kbps) sabit akış, 24 saatte yaklaşık 10,55 GB disk alanı tüketir. - 2. Toplam Sistem Depolama İhtiyacı (TB):
Toplam Disk Alanı (TB) = [Günlük Veri (GB) × Kamera Sayısı × Hedef Kayıt Günü] / 1.000
Önemli Donanım Notu: Disk üreticileri 1 TB'ı 1.000 GB kabul ederken, NVR/DVR işletim sistemleri ikili (binary) tabanda çalıştığı için 1 TB disk formatlandığında net ~909 GiB (yaklaşık %90) kullanılabilir alan sunar.
Çözünürlük ve Sıkıştırma Kodeklerine Göre Standart Bitrate (Kbps) Tablosu
25 FPS (PAL) tam akıcı kayıtta orta-yüksek görüntü kalitesi için H.264, H.265 ve akıllı sahne sıkıştırmalı H.265+ kodeklerinin kamera başına tükettiği bant genişlikleri ve 1 kameranın 30 günlük disk ihtiyacı aşağıda karşılaştırılmıştır:
| Kamera Çözünürlüğü | Piksel Boyutu | H.264 Bitrate (25 FPS) | H.265 (HEVC) Bitrate | H.265+ / Smart Bitrate | 1 Kamera 30 Gün (H.265 7/24 Kayıt) |
|---|---|---|---|---|---|
| 2 MP (1080p Full HD) | 1920 × 1080 | 4.096 Kbps (4 Mbps) | 2.048 Kbps (2 Mbps) | ~1.024 Kbps | ~633 GB / Ay |
| 4 MP (2K QHD) | 2560 × 1440 | 6.144 Kbps (6 Mbps) | 3.072 Kbps (3 Mbps) | ~1.536 Kbps | ~950 GB / Ay |
| 5 MP (Super HD) | 2592 × 1944 | 7.168 Kbps (7 Mbps) | 3.584 Kbps (3.5 Mbps) | ~1.792 Kbps | ~1.108 GB / Ay |
| 8 MP (4K Ultra HD) | 3840 × 2160 | 12.288 Kbps (12 Mbps) | 6.144 Kbps (6 Mbps) | ~3.072 Kbps | ~1.900 GB (1,9 TB) / Ay |
| 12 MP (Panoramik / Fisheye) | 4000 × 3000 | 16.384 Kbps (16 Mbps) | 8.192 Kbps (8 Mbps) | ~4.096 Kbps | ~2.534 GB (2,5 TB) / Ay |
Somut Örnek Hesaplama Senaryosu (16 Kameralı Fabrika NVR Projesi)
Senaryo: Bir üretim tesisine 16 adet 4 Megapiksel (2K) IP kamera kurulacaktır. Kameralar H.265 sıkıştırma formatında, 20 FPS hızında (kamera başı ortalama 2.500 Kbps bitrate ile) 7/24 kesintisiz kayıt yapacak ve kayıtların geriye dönük en az 30 gün saklanması istenmektedir.
- Adım 1 (Toplam Gelen Bant Genişliği - Incoming Bandwidth):
16 kamera × 2,5 Mbps = 40 Mbps(Seçilecek 16 kanal NVR cihazının gelen bant genişliği kapasitesi en az 80–160 Mbps olmalıdır). - Adım 2 (1 Kameranın Günlük Kayıt Boyutu):
(2.500 Kbps × 86.400 sn) / (8 × 1.048.576) = 25,75 GB/gün. - Adım 3 (16 Kameranın 30 Günlük Net İhtiyacı):
25,75 GB × 16 kamera × 30 gün = 12.360 GB (12,36 TB)net depolama alanı. - Adım 4 (Format Kaybı Dahil Satın Alınacak Disk): %10 dosya sistemi ve ikili taban (GiB/GB) farkı eklendiğinde
12,36 / 0,90 = 13,73 TBbrüt kapasite gerekir. NVR cihazına 2 adet 8 TB (Toplam 16 TB) 7/24 güvenlik diski takılması şartnamenin tam karşılığıdır.
Sık Yapılan Hatalar ve Güvenlik Sistemleri Uzman İpuçları
- Masaüstü PC Diskini NVR Cihazına Takmak: Standart bilgisayar diskleri (Desktop HDD) günde 8 saat çalışmak üzere tasarlanmıştır; 7/24 kayıt yapan NVR cihazlarında 3–6 ay içinde kafa vurarak bozulur ve kare atlaması (frame drop) yapar. Mutlaka WD Purple (Mor) veya Seagate SkyHawk serisi 7/24 Surveillance diskler kullanılmalıdır.
- H.265+ Kodeğini Hareketli Alanlarda Baz Almak: H.265+ teknolojisi sabit koridor veya gece boş kalan depolarda %70'e varan tasarruf sağlar; ancak otoyol, AVM girişi veya ağaç yapraklarının sürekli sallandığı dış mekanlarda tasarruf oranı %20'ye düşer.