Başabaş Noktası (Break-Even Point) Hesaplayıcı

Sabit giderler, birim değişken maliyet ve satış fiyatına göre işletmenizin zarardan kâra geçmesi için kaç adet satış yapması gerektiğini bulun.

₺
₺
₺
₺
Birim Katkı Payı (Net Marj)
300,00 ₺
Katkı Oranı: %46,15
Başabaş Satış Adedi (Sıfır Zarar)
250 Adet
Günlük Ort: 8,3 Adet Satış
Başabaş Ciro Tutarı
162.500,00 ₺
Giderleri Karşılayan Minimum Ciro
Hedef Kâr İçin Gereken Satış
400 Adet
Hedef Ciro: 260.000,00 ₺
Kârlılık ve Başabaş Analiz Yorumu
Metodoloji ve Yerel Veri Güvenliği: Pazaryeri komisyon, kargo desi, ROAS, fiyatlandırma ve İK/işveren maliyeti simülasyonları ticari karlılık analizi için tasarlanmıştır. Girilen ciro ve maliyet verileri tarayıcınız dışına çıkmaz. Hesaplama standartlarımız için Hakkımızda & Metodoloji ve Kullanım Şartları sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Başabaş Noktası (Break-Even Point - BEP), Katkı Payı ve Güvenlik Marjı Hesaplama Rehberi

Başabaş noktası (Break-Even Point - BEP) hesaplayıcı; bir üretim tesisi, restoran, kafe, mağaza veya e-ticaret işletmesinin kira, personel maaşı, muhasebe ve yazılım abonelikleri gibi Aylık Sabit Giderlerini (Fixed Costs) karşılayarak zarardan kâra geçebilmesi (0 TL net kâr/zarar noktasına ulaşabilmesi) için ayda en az kaç adet ürün/hizmet satması gerektiğini ve kaç TL ciro yapmasının şart olduğunu çözümleyen yönetim muhasebesi (CVP - Maliyet-Hacim-Kâr) aracıdır.

Maliyet-Hacim-Kâr (CVP) Analizi ve Başabaş Formülleri

Finansal yönetimde giderler ikiye ayrılır: Hiç satış yapmasanız bile her ay ödemek zorunda olduğunuz Sabit Giderler ($FC$) ve yalnızca ürün üretildikçe/satıldıkça oluşan hammadde, ambalaj, kargo ve komisyon gibi Birim Değişken Maliyetler ($VC$):

  • 1. Birim Katkı Payı (Contribution Margin per Unit - $CM$):
    Satılan her 1 adet ürünün, kendi değişken maliyetini çıkardıktan sonra işletmenin sabit giderlerini (kira/maaş) ödemeye bıraktığı net tutardır:
    Birim Katkı Payı (TL) = Birim Satış Fiyatı (P) - Birim Değişken Maliyet (VC)
  • 2. Katkı Oranı (Contribution Margin Ratio - %):
    Katkı Oranı (%) = (Birim Katkı Payı / Birim Satış Fiyatı) × 100
  • 3. Başabaş Satış Adedi (Miktar Bazında BEP):
    Başabaş Adedi (Q) = Toplam Sabit Giderler (FC) / Birim Katkı Payı (P - VC)
  • 4. Başabaş Cirosu (Tutar Bazında BEP) ve Hedef Kâr Adedi:
    Başabaş Cirosu (TL) = Toplam Sabit Giderler (FC) / Katkı Oranı
    Belirli bir Hedef Net Kâr ($TP$) elde etmek için gereken satış adedi:
    Hedef Satış Adedi = (Toplam Sabit Giderler + Hedeflenen Net Kâr) / Birim Katkı Payı

Sektörlere Göre Sabit Gider, Değişken Maliyet ve Başabaş Karakteristiği Tablosu

Farklı iş modellerinde sabit ve değişken gider dengesi (Faaliyet Kaldıracı) başabaş noktasını doğrudan değiştirir:

İşletme Modeli Tipik Aylık Sabit Giderler (FC) Birim Değişken Maliyet (VC) Katkı Oranı (%) Başabaş Noktası Karakteristiği
Butik Kafe / Kahve Dükkanı Kira, Barista Maaşları, Elektrik (Örn: 180.000 TL) Kahve Çekirdeği, Süt, Karton Bardak (~25 TL) %75 – %80 (Satış: 115 TL) Birim katkı yüksek (90 TL); ayda 2.000 kahve (günde 67 adet) başabaş
E-Ticaret Mağazası Depo Kirası, Yazılım, Muhasebe (Örn: 75.000 TL) Ürün Alışı + Kargo + Komisyon + Kutu (~450 TL) %25 – %35 (Satış: 650 TL) Sabit gider düşük, birim katkı 200 TL; ayda 375 sipariş başabaş
SaaS / Bulut Yazılım Yazılımcı Maaşları, Sunucu, Ofis (Örn: 400.000 TL) Müşteri Başına Sunucu/SMS Maliyeti (~20 TL) %90 – %95 (Abonelik: 420 TL) Başabaş sonrası (1.000 abone üstü) her yeni satış %95 net kâr yazar
Sanayi / Fason Üretim Fabrika Kirası, Makine Amortismanı, İşçilik Sac/Plastik Hammadde, Enerji, Nakliye %15 – %25 Yüksek adetli (sürümden) üretim gerektirir, fiyat artışına çok duyarlıdır

Somut Örnek Hesaplama Senaryosu (Yeni Açılan Hamburger Restoranı)

Senaryo: Yeni açılacak bir gurme burger restoranının aylık dükkan kirası, 3 personel maaşı, elektrik, doğalgaz ve muhasebe dahil Toplam Sabit Gideri 210.000 TL'dir. Bir burger menünün satış fiyatı 350 TL; içindeki et, ekmek, patates, sos, içecek, ambalaj ve yemek kartı/POS komisyonu dahil Birim Değişken Maliyeti ise 150 TL'dir. İşletme sahibi ayda 90.000 TL net kâr hedeflemektedir.

  • Adım 1 (Birim Katkı Payı ve Oranı): Satılan her menü sabit giderlere 350 - 150 = 200 TL katkı sağlar (Katkı oranı: 200 / 350 = %57,14).
  • Adım 2 (Başabaş Noktası Adedi ve Cirosu): 210.000 TL / 200 TL = 1.050 Adet/Ay (Günde ortalama 35 adet menü). Başabaş cirosu: 1.050 × 350 TL = 367.500 TL. (1.050. menü satıldığı anda kira ve maaşlar tamamen çıkmıştır; 1.051. menüden itibaren her satış doğrudan +200 TL net kâr bırakır!).
  • Adım 3 (90.000 TL Net Kâr Hedefi İçin Gereken Satış): (210.000 + 90.000) / 200 = 1.500 Adet/Ay (Günde 50 adet menü satışı ve 525.000 TL ciro).

Sık Yapılan Hatalar ve Finansal Yönetim İpuçları

  • POS/Pazaryeri Komisyonunu Sabit Gider Sanmak: Kredi kartı komisyonu, yemek sepeti/getir komisyonu ve kargo ücreti sadece satış oldukça kesildiği için sabit gider değil, Birim Değişken Maliyet ($VC$) içerisine eklenmelidir.
  • Güvenlik Marjı (Margin of Safety): Mevcut satışlarınızın başabaş noktasından ne kadar yukarıda olduğunu gösterir: Güvenlik Marjı (%) = [(Mevcut Satış - Başabaş Satışı) / Mevcut Satış] × 100. Güvenlik marjı %20'nin altındaki işletmeler ekonomik daralmalara karşı kırılgandır.

Sıkça Sorulan Sorular

Başabaş Noktası (Break-Even Point) Hesaplayıcı hakkında merak edilenler

Hayır, matematiksel olarak imkansızdır! Eğer ürünü 100 TL'ye mal edip (hammadde + kargo + komisyon) 95 TL'ye satıyorsanız Birim Katkı Payınız negatiftir (-5 TL). Bu durumda daha çok satış yapmak sabit giderleri kapatmaz; aksine sattığınız her yeni ürün zararı büyütür.
Tümünü Gör →