Balthazard Formülü Nedir ve Neden Uygulanır?
Balthazard Formülü, bir kişide birden fazla organ kaybı, anatomik sekel veya kronik rahatsızlık bulunduğunda, her bir rahatsızlık için sağlık kurullarınca verilen engel oranlarının düz mantıkla toplanması yerine vücudun kalan sağlamlık kapasitesine göre orantılı birleştirilmesini sağlayan uluslararası tıbbi matematiksel bir yöntemdir. Türkiye'de Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Yönetmeliği çerçevesinde tüm tam teşekküllü hakem hastanelerinde Balthazard formülü yasal zorunluluk olarak uygulanır.
Balthazard Formülü Adım Adım Nasıl Hesaplanır?
Balthazard hesaplaması her zaman en yüksek orandan başlanarak sıralı biçimde yürütülür:
- Sağlık kurulu branşlarından alınan tüm oranlar büyükten küçüğe doğru sıralanır (Örneğin: %50 ortopedi, %30 kardiyoloji, %20 göz).
- En yüksek oran olan %50 birinci kayıp kabul edilir ve geriye kalan sağlam vücut fonksiyonu %50 (100 - 50) olarak belirlenir.
- İkinci oran (%30), kalan sağlam vücut olan %50'ye uygulanır:
50 × 30 / 100 = 15. Bu kayıp birinci orana eklenir:50 + 15 = %65. Artık yeni sağlam vücut %35 kalmıştır. - Üçüncü oran (%20) kalan %35'e uygulanır:
35 × 20 / 100 = 7. Kümülatif oran65 + 7 = %72olur. Düz toplansaydı %100 çıkacak sonuç Balthazard ile %72 olarak reel fonksiyonel seviyesine indirgenir. - 60 Yaş ve Üzeri Kuralı: Yönetmelik gereğince 60 yaşını doldurmuş bireylerin Balthazard ile birleştirilmiş genel oranına %10 yaşlılık katsayısı yine Balthazard formülüyle kalan sağlam kısma eklenir.
Engellilik Dereceleri ve Kazanılan Yasal Haklar
Hesaplama sonucunda bulunan net oran resmi yuvarlama kuralı (0,5 ve üzeri yukarı) ile tam sayıya dönüştürülür ve şu derecelendirmelere tabi tutulur:
- %40 - %59 (3. Derece Engelli): Vergi indirimi, EKPSS kamu personeli sınavı hakkı, engelli kimlik kartı, ücretsiz şehir içi toplu taşıma ve su faturası indirimleri başlar.
- %60 - %79 (2. Derece Engelli): Erken emeklilik, malulen emeklilik değerlendirmeleri ve daha yüksek vergi dilimi avantajları sağlar.
- %80 ve Üzeri (1. Derece Engelli): ÖTV muafiyetli sıfır araç alımı hakkı, evde bakım maaşı ve en üst kademe sosyal yardımları kapsar.