Linux Dosya İzinleri (Chmod) Hesaplayıcı

Okuma, yazma ve çalıştırma (rwx) kutucuklarını işaretleyerek 755, 644, 777 gibi sayısal (octal) ve sembolik Linux Chmod komutlarını üretin.

Owner / Sahip (u)
Group / Grup (g)
Others / Diğerleri (o)
Özel Bitler & Seçenek
Oktal Değer
0755
Güvenli Standart İzin
Sembolik Gösterim (ls -l)
-rwxr-xr-x
u=rwx,g=rx,o=rx
Hazır Terminal Komutu
chmod 0755 /var/www/html
Kopyalayıp SSH'da çalıştırın
Metodoloji ve Yerel Veri Güvenliği: Ağ topolojisi, IP/Subnet, sunucu donanım gücü ve veri merkezi hesaplamaları IEEE, ITU-T ve TIA/EIA mühendislik standartlarına dayalı teorik formüllerle çalışır. Kritik altyapı kurulumlarında üretici datasheet verileriyle birlikte değerlendirilmelidir. Hesaplama standartlarımız için Hakkımızda & Metodoloji ve Kullanım Şartları sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Linux Dosya İzinleri (Chmod Octal / Sembolik) ve POSIX Güvenlik Rehberi

Linux dosya izinleri (Chmod) hesaplayıcı; Linux, Unix ve macOS işletim sistemlerinde dosya ve dizinlerin yetkisiz erişime karşı korunmasını sağlayan POSIX yetkilendirme matrisini çözümleyerek; Dosya Sahibi (Owner / User), Grup (Group) ve Diğer Kullanıcılar (Others / World) için Okuma (r), Yazma (w) ve Çalıştırma (x) izinlerini hem Sayısal (Octal: 755, 644, 600) hem de Sembolik (-rwxr-xr-x) formatta üreten sistem yöneticisi aracıdır.

Chmod Sekizlik (Octal) Bit Ağırlıkları ve Dizin vs Dosya Farkı

Linux dosya sistemlerinde (ext4, XFS, ZFS) her dosya ve klasörün izinleri 3 ayrı kullanıcı sınıfı (User - Group - Others) için 3'er bitten (toplam 9 standart bit + 3 özel bit) oluşur. Her bitin sayısal ağırlığı ikili tabandan gelir:

  • Okuma İzni (Read = r = 4 / Binary 100):
    • Dosyada: Dosya içeriğinin okunabilmesini ve kopyalanabilmesini sağlar.
    • Dizinde (Klasörde): ls komutuyla klasör içindeki dosya isimlerinin listelenebilmesini sağlar.
  • Yazma İzni (Write = w = 2 / Binary 010):
    • Dosyada: Dosya içeriğinin değiştirilmesini sağlar (Ancak dosyayı silme yetkisi dosyanın kendisine değil, içinde bulunduğu klasörün yazma iznine bağlıdır!).
    • Dizinde (Klasörde): Klasör içinde yeni dosya oluşturulmasını, mevcut dosyaların silinmesini ve yeniden adlandırılmasını sağlar.
  • Çalıştırma İzni (Execute = x = 1 / Binary 001):
    • Dosyada: Dosyanın bir program, ikili dosya (binary) veya bash/python betiği (script) olarak çalıştırılabilmesini sağlar.
    • Dizinde (Klasörde): cd komutuyla o klasörün içine girilebilmesini (erişim / geçiş) sağlar. Bir klasörde x izni yoksa, r izni olsa bile içindeki hiçbir dosyaya erişilemez!

Web Sunucuları (Nginx / Apache) ve Sistem Yönetimi Standart Chmod Tablosu

Bir Linux sunucuda (Ubuntu, Debian, RHEL, AlmaLinux, cPanel/Plesk) güvenlik açığı oluşturmadan kullanılması gereken standart Chmod değerleri aşağıda listelenmiştir:

Octal (Sayısal) Sembolik Gösterim Yetki Açılımı (Sahip / Grup / Diğer) Standart Kullanım Alanı ve Güvenlik Kuralı
chmod 644 -rw-r--r-- Sahip: Oku+Yaz (6) | Grup: Oku (4) | Diğer: Oku (4) Standart Web Dosyaları (.php, .html, .css, .js, resimler)
chmod 755 drwxr-xr-x Sahip: Tam (7) | Grup: Oku+Gir (5) | Diğer: Oku+Gir (5) Standart Web Klasörleri (Dizinler) ve çalıştırılabilir CGI/Bash betikleri
chmod 600 -rw------- Sahip: Oku+Yaz (6) | Grup: Yok (0) | Diğer: Yok (0) Hassas Dosyalar: SSH Özel Anahtarları (id_rsa), .env, wp-config.php
chmod 400 -r-------- Sahip: Salt Oku (4) | Grup: Yok (0) | Diğer: Yok (0) AWS EC2 .pem anahtar dosyaları ve değiştirilmemesi gereken sertifikalar
chmod 750 drwxr-x--- Sahip: Tam (7) | Grup: Oku+Gir (5) | Diğer: Yok (0) Paylaşımlı sunucularda kullanıcı ana dizinleri (public_html / httpdocs)
chmod 777 drwxrwxrwx Herkes: Okuma + Yazma + Çalıştırma (Tam Yetki) TEHLİKELİ! Asla web dizinlerinde kullanılmamalıdır (Shell/Exploit riski)
chmod 1777 drwxrwxrwt Sticky Bit (1) + Herkes Tam Yetki (777) Sistem /tmp dizini (Herkes dosya yazar ama sadece kendi dosyasını silebilir)

Somut Uygulama Senaryosu: Web Sitesi Klasör ve Dosya İzinlerini Toplu Düzeltme

Senaryo: Bir web sitesi sunucuya taşındıktan sonra bazı klasörlerin ve dosyaların izinleri bozulmuş, bazıları yanlışlıkla 777 yapılmıştır. Hem klasörleri 755 hem de dosyaları 644 yapmak için neden tek bir chmod -R 755 komutu kullanılmamalıdır?

  • Yanlış Uygulama: chmod -R 755 /var/www/html komutu tüm .php ve .jpg dosyalarına da gereksiz yere Çalıştırma (Execute - x) yetkisi verir; chmod -R 644 yapılırsa bu kez klasörlerin x izni silineceği için web sunucusu klasörlerin içine giremez ve 403 Forbidden hatası verir!
  • Doğru Profesyonel Linux Komutu (Find ile Ayrıştırma):
    Sadece Klasörleri (-type d) 755 yapmak için:
    find /var/www/html -type d -exec chmod 755 {} +
    Sadece Dosyaları (-type f) 644 yapmak için:
    find /var/www/html -type f -exec chmod 644 {} +

Sık Yapılan Hatalar ve Özel İzin Bitleri (SUID, SGID, Sticky Bit)

  • "Permission Denied" Hatasını Çözmek İçin chmod 777 Vermek: Bir yükleme klasörü (uploads/) yazma hatası verdiğinde izinleri 777 yapmak yerine, klasörün sahibi web sunucusu kullanıcısına (chown -R www-data:www-data uploads) devredilmeli ve izin 755 veya 775 olarak korunmalıdır.
  • SSH id_rsa "UNPROTECTED PRIVATE KEY FILE" Hatası: OpenSSH istemcisi, özel anahtar dosyanızın izni 644 veya 755 ise güvenlik nedeniyle bağlanmayı reddeder; mutlaka chmod 600 ~/.ssh/id_rsa (veya 400) yapılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Linux Dosya İzinleri (Chmod) Hesaplayıcı hakkında merak edilenler

Tüm standart klasörler (dizinler) içine girilebilmesi için 755 (drwxr-xr-x), tüm standart dosyalar (.php, .html, .css, .jpg) ise 644 (-rw-r--r--) olmalıdır. Veritabanı şifresi barındıran wp-config.php, .env veya config/db.php gibi kritik yapılandırma dosyaları ise 600 veya 640 olarak kısıtlanmalıdır.
Tümünü Gör →