JSON Formatlayıcı & Doğrulayıcı

Karmaşık veya sıkıştırılmış JSON verilerini okunabilir şekilde güzelleştirin (Beautify), sıkıştırın (Minify) ve sözdizimi hatalarını yakalayın.

Geçerli JSON (Valid JSON) 0 B
Metodoloji ve Yerel Veri Güvenliği: Bu geliştirici aracında işlenen kaynak kodlar, şifreleme/hash çıktıları, JSON/SQL verileri ve yapılandırma parametreleri RFC ve W3C standartlarına uygun olarak yerel tarayıcınızda üretilir; dış sunuculara aktarılmaz. Hesaplama standartlarımız için Hakkımızda & Metodoloji ve Kullanım Şartları sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

JSON (JavaScript Object Notation) Formatlama, Sıkıştırma ve RFC 8259 Doğrulama

JSON (JavaScript Object Notation), modern web mimarisinde RESTful API servisleri, mikroservis haberleşmeleri, NoSQL veritabanları (MongoDB, Couchbase, PostgreSQL jsonb) ve yapılandırma dosyaları (package.json, composer.json) arasında veri alışverişi sağlamak için kullanılan dil bağımsız, hafif bir veri değişim formatıdır. Uluslararası IETF RFC 8259 ve ECMA-404 standartlarıyla tanımlanan JSON, ağ trafiğini azaltmak amacıyla genellikle tüm boşlukları ve satır sonları silinmiş (Minified / Tek Satır) halde iletilir.

Geliştiricilerin tek satırlık karmaşık bir API yanıtını inceleyebilmesi için verinin girintilenerek (2 veya 4 boşluk / Tab) hiyerarşik ağaç yapısına kavuşturulması işlemine JSON Beautify (Prettify / Güzelleştirme), canlı ortama gönderilirken gereksiz boşlukların temizlenmesine ise JSON Minify (Küçültme) adı verilir.

RFC 8259 Standartlarına Göre JSON Veri Tipleri ve Sözdizimi Kuralları

Geçerli bir JSON belgesi yalnızca 6 temel veri tipini destekler ve JavaScript nesnelerine (Object Literal) göre çok daha katı sözdizimi (Syntax) kurallarına sahiptir:

  • Nesne (Object - { ... }): Süslü parantezler içinde sırasız "anahtar": değer çiftlerinden oluşur. Anahtarlar (Keys) mutlaka çift tırnak (" ") içinde yazılmalıdır; tek tırnak veya tırnaksız anahtar geçersizdir.
  • Dizi (Array - [ ... ]): Köşeli parantezler içinde virgülle ayrılmış sıralı değerler listesidir.
  • Dizge (String): Çift tırnak içinde UTF-8 metinlerdir. İçerideki özel karakterler ters eğik çizgiyle (\", \\, \n, \t) kaçırılmalıdır (escape).
  • Sayı (Number): Tamsayı (Integer) veya ondalıklı (Floating-point / üstel 1.5e3) değerlerdir. NaN, Infinity veya 0 ile başlayan oktal sayılar (012) JSON'da yasaktır.
  • Mantıksal (Boolean) ve Boş Değer: Yalnızca küçük harfle true, false ve null kabul edilir (TRUE, None veya undefined geçersizdir).

En Sık Karşılaşılan JSON Sözdizimi Hataları (Syntax Errors) ve Çözüm Tablosu

JSON ayrıştırıcılarının (JSON.parse() / json_decode()) fırlattığı standart hata mesajları, nedenleri ve doğru yazım biçimleri aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır:

JSON Ayrıştırıcı Hatası Hatalı JSON Kodu Geçerli (RFC 8259) JSON Kodu Teknik Nedeni
Unexpected token } in JSON {"id": 1, "ad": "Ali",} {"id": 1, "ad": "Ali"} Son elemandan sonra bırakılan fazladan virgül (Trailing Comma).
Unexpected token ' in JSON {'durum': 'aktif'} {"durum": "aktif"} JSON'da tek tırnak (') kullanımına izin verilmez.
Expected property name {kullaniciId: 42} {"kullaniciId": 42} Nesne anahtarlarının çift tırnak içine alınmaması.
Unexpected token / in JSON {"port": 8080 // HTTP} {"port": 8080} Standart JSON spesifikasyonu yorum satırlarını (//, /* */) desteklemez.
Bad control character {"not": "Satır 1\nSatır 2"} (Gerçek Enter) {"not": "Satır 1\\nSatır 2"} String içinde kaçırılmamış (unescaped) ham satır sonu veya tab bulunması.

Somut Örnek Uygulama Senaryosu (Boyut Küçültme ve Hata Ayıklama)

Bir Backend geliştiricisi, dış bir ödeme API'sinden dönen 4.500 karakterlik tek satır (minified) JSON yanıtında 500 Internal Server Error almaktadır:

  • 1. Adım (Beautify & Validate): Ham yanıt araca yapıştırılıp 4 Boşluk Girintile (Formatla) seçildiğinde ayrıştırıcı 142. satırda "tutar": 1250,50 şeklinde ondalık ayracı olarak nokta yerine virgül kullanıldığını ve JSON yapısını kırdığını tam satır/sütun numarasıyla gösterir.
  • 2. Adım (Minify): Hata düzeltildikten sonra Sıkıştır (Minify) butonuna basılarak 18 KB'lık girintili JSON dosyası 11,4 KB'a (%36 tasarruf) düşürülür ve HTTP payload olarak gönderilir.

Sık Yapılan Hatalar ve Uzman İpuçları

  • 64-Bit Büyük Tamsayı (BigInt) Hassasiyet Kaybı: JavaScript'in JSON.parse() fonksiyonu IEEE 754 çift duyarlıklı kayan nokta standardını kullandığı için Number.MAX_SAFE_INTEGER (9007199254740991 - 16 hane) üzerindeki 64-bit ID'lerin (örneğin Twitter/Snowflake ID'leri) son hanelerini yuvarlayarak bozar. 16 haneden uzun ID'ler JSON içinde mutlaka "id": "9223372036854775807" şeklinde String olarak taşınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

JSON Formatlayıcı & Doğrulayıcı hakkında merak edilenler

JSON formatının yaratıcısı Douglas Crockford, geliştiricilerin yorum satırlarını ayrıştırıcı yönlendirmeleri (parsing directives) için kötüye kullanmasını ve sistemler arası uyumluluğun bozulmasını önlemek amacıyla RFC 8259 standardından yorum satırlarını kasıtlı olarak çıkarmıştır.
Tümünü Gör →