Elektrikte Aktif, Görünür ve Reaktif Güç Nedir?
Alternatif akım (AC) elektrik sistemlerinde şebekeden çekilen toplam enerji, yükün endüktif (motor, trafo) veya kapasitif özelliklerine bağlı olarak bileşenlerine ayrılır. Bu bileşenler arasındaki ilişki Güç Üçgeni ile açıklanır.
Güç Bileşenleri ve Formülleri
- Aktif Güç (P - kW): Gerçekte iş yapan faydalı güçtür (ısıtma, aydınlatma, mekanik hareket).
- Monofaze: P = V x I x Cosφ / 1000
- Trifaze: P = √3 x V x I x Cosφ / 1000 (√3 ≈ 1,732)
- Görünür Güç (S - kVA): Şebekenin sağladığı ve trafo/jeneratörlerin boyutlandırılmasında kullanılan toplam güçtür (S = √3 x V x I / 1000).
- Reaktif Güç (Q - kVAr): Manyetik alan oluşturan ancak iş yapmayan kör güçtür. Fazla olması durumunda elektrik faturasına reaktif ceza yansır.
- Güç Faktörü (Cos φ): Aktif gücün görünür güce oranıdır (İdeal değer: 0,95 - 0,99). Kompanzasyon panoları ile reaktif güç sıfırlanarak ceza önlenir.