T.C. Kimlik Numarası (TCKN) ve Vergi Numarası (VKN) Algoritması Nedir?
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına verilen 11 haneli T.C. Kimlik Numarası (TCKN) ile tüzel ve gerçek kişilere tahsis edilen 10 haneli Vergi Kimlik Numarası (VKN) rastgele rakamlardan oluşmaz. E-ticaret sitelerinde, muhasebe yazılımlarında, e-Fatura/e-Arşiv entegrasyonlarında ve üyelik formlarında kullanıcıların hatalı tuşlama yapmasını önlemek için modüler aritmetik tabanlı kontrol basamağı (Check-Digit) algoritması kullanılır. Pagus TCKN ve VKN Algoritma Doğrulayıcı, girdiğiniz numarayı hiçbir sunucuya göndermeden %100 tarayıcı içinde matematiksel kurallara göre denetler ve yazılım testleriniz için örnek geçerli numaralar üretir.
11 Haneli T.C. Kimlik Numarası Doğrulama Kuralları
Bir T.C. Kimlik Numarasının matematiksel olarak geçerli kabul edilmesi için aşağıdaki 4 temel koşulu eksiksiz sağlaması gerekir:
- Uzunluk ve İlk Hane Kuralı: TCKN tam olarak 11 rakamdan oluşmalı ve 1. hanesi kesinlikle sıfır (0) olmamalıdır.
- 10. Hane (Birinci Kontrol Basamağı) Formülü: Numaranın 1., 3., 5., 7. ve 9. hanelerindeki rakamların toplamı 7 ile çarpılır. Elde edilen sonuçtan 2., 4., 6. ve 8. hanelerin toplamı çıkarılır. Çıkan sonucun 10 ile bölümünden kalan (
((Tek × 7) - Çift) mod 10) bize 10. haneyi verir. - 11. Hane (İkinci Kontrol Basamağı) Formülü: İlk 10 hanedeki tüm rakamların toplamının 10 ile bölümünden kalan (
İlk 10 Hane Toplamı mod 10) 11. haneyi verir. - Çift Sayı Özelliği: Matematiksel simetri gereği her geçerli T.C. Kimlik Numarasının son (11.) hanesi daima çift bir rakamdır (0, 2, 4, 6 veya 8).
10 Haneli Vergi Kimlik Numarası (VKN) Algoritması
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) standartlarındaki 10 haneli VKN yapısında ilk 9 hane ana numarayı, 10. hane ise kontrol basamağını oluşturur. İlk 9 basamaktaki her rakam, basamak sırasına göre (Rakam + (9 - İndeks)) mod 10 işlemine tabi tutulur; sonuç 9 değilse 2^(9 - İndeks) mod 9 ile ağırlıklandırılır. Bu 9 değerin toplamının 10 modülüne göre tümleyeni 10. kontrol hanesini verir.